Sedno
Bezrobocie to sytuacja, w której osoba zdolna i gotowa do pracy nie ma zatrudnienia. Do bezrobocia rejestrowanego wlicza się jednak tylko osoby zarejestrowane w urzędzie pracy. W Kielcach stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła 5,3% na koniec 2025 r., wyraźnie mniej niż 8,4% w województwie świętokrzyskim.
Kogo urząd pracy uznaje za bezrobotnego?
Status bezrobotnego nadaje urząd pracy po rejestracji, więc sam brak pracy go nie daje. Od czerwca 2025 r. definicję zawiera ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia (art. 2 pkt 1). Zastąpiła ona ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Ogólnie bezrobotna jest osoba, która:
- nie jest zatrudniona,
- nie prowadzi działalności gospodarczej,
- nie wykonuje innej pracy zarobkowej,
- jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym lub niepełnym wymiarze,
- została zarejestrowana przez urząd.
Osoba bez pracy, która nie przeszła rejestracji jako bezrobotny, nie liczy się w bezrobociu rejestrowanym.
Czym różni się bezrobocie rejestrowane od bezrobocia według BAEL?
Bezrobocie rejestrowane liczy osoby zapisane w urzędach pracy. BAEL, czyli Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności, to ankieta statystyki publicznej oparta na definicji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP). Jej wynik jest blisko o połowę niższy niż bezrobocie rejestrowane (rp.pl, 26 maja 2026 r.). Stąd w mediach krążą dwie stopy: około 6% i około 3%.
Stopa bezrobocia to liczba bezrobotnych podzielona przez liczbę aktywnych zawodowo. Aktywni zawodowo to pracujący i bezrobotni razem, a bierni zawodowo, którzy nie pracują i pracy nie szukają, do wyliczenia nie wchodzą.
| Bezrobocie rejestrowane | BAEL (definicja MOP) | |
|---|---|---|
| Kto liczy | urzędy pracy | statystyka publiczna, badanie ankietowe |
| Kogo obejmuje | osoby zarejestrowane jako bezrobotne | osoby w wieku 15–74 lat, które w badanym tygodniu nie pracowały, aktywnie szukały pracy i mogły ją podjąć w tym lub następnym tygodniu |
W BAEL do bezrobotnych wlicza się też osobę, która ma zapewnioną pracę z początkiem w ciągu 3 miesięcy. Podobną miarę badawczą stosuje Eurostat: dla Polski podał w listopadzie 2025 r. stopę 3,2%.
Jakie są rodzaje bezrobocia?
Rodzaje wyróżnia się według przyczyny, takiej jak zmiana pracy, niedopasowanie kwalifikacji, spowolnienie gospodarki czy pora roku, oraz według czasu trwania.
- Frykcyjne: krótka przerwa między jedną pracą a następną, na przykład po zmianie pracodawcy.
- Strukturalne: wynika z niedopasowania popytu i podaży na określony rodzaj pracy. Rynek może szukać informatyków, a bez pracy zostają rolnicy.
- Koniunkturalne (cykliczne): pojawia się przy spowolnieniu gospodarki, gdy firmy ograniczają zatrudnienie.
- Sezonowe: zależy od pory roku. W Polsce bezrobocie najczęściej spada od marca do października, gdy rośnie popyt na pracę w budownictwie, rolnictwie, ogrodnictwie, turystyce i gastronomii (Business Insider).
- Ukryte: dotyczy osób, które nie mają pełnego zajęcia, ale nie są liczone jako bezrobotne.
- Długotrwałe: bezrobotny jest bez pracy co najmniej 12 miesięcy w ciągu ostatnich 2 lat.
Ile wynosi bezrobocie w Kielcach i w świętokrzyskim?
Na koniec 2025 r. stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła w Kielcach 5,3%, mniej niż średnio w kraju (Bank Danych Lokalnych). Szereg dla miasta, powiatu kieleckiego, województwa i Polski pokazuje tabela.
| Rok | Kielce (miasto) | powiat kielecki | świętokrzyskie | Polska |
|---|---|---|---|---|
| 2019 | 4,9 | 10,3 | 8,0 | 5,2 |
| 2020 | 5,8 | 9,5 | 8,5 | 6,3 |
| 2021 | 5,2 | 9,5 | 8,7 | 5,8 |
| 2022 | 4,6 | 7,0 | 7,8 | 5,2 |
| 2023 | 4,6 | 6,9 | 7,8 | 5,1 |
| 2024 | 4,5 | 6,6 | 7,6 | 5,1 |
| 2025 | 5,3 | 7,3 | 8,4 | 5,7 |
Stopa bezrobocia rejestrowanego, koniec roku, w %.
W każdym roku z tabeli stopa w Kielcach jest niższa niż średnia krajowa, a w województwie wyższa niż w mieście. W ostatnim roku stopa wzrosła na wszystkich czterech poziomach, najmocniej w Kielcach i w województwie. Najwięcej przez cały okres odrobił powiat kielecki: z 10,3% do 7,3%.
Jeśli mieszkasz w gminie pod Kielcami, radzę oceniać szanse na pracę według rynku miasta, nie średniej powiatu: w mieście stopa jest o 2 pkt proc. niższa.
Dlaczego w Kielcach są dwa urzędy pracy?
Kielce są miastem na prawach powiatu, więc obok powiatu kieleckiego mają osobny urząd. O właściwości decyduje miejsce zamieszkania. Adresy i zakres obu urzędów pracy w Kielcach opisuje osobna strona.
- Miejski Urząd Pracy w Kielcach (MUP) obsługuje mieszkańców miasta. W 2025 r. w jego rejestrze było 5097 osób wobec 4301 rok wcześniej, czyli o 18,5% więcej.
- Powiatowy Urząd Pracy w Kielcach (PUP) obsługuje mieszkańców gmin powiatu kieleckiego. W 2025 r. zarejestrowanych było 4600 osób wobec 4118 w 2024 r.
Jak wygląda bezrobocie w Polsce w 2026 roku?
W sierpniu 2026 r. w urzędach pracy było 909,5 tys. bezrobotnych, podaje GUS. Stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła 5,8%, o 0,3 pkt proc. więcej niż rok wcześniej.
- Luty 2026: stopa 6,1%, najwyższa od września 2021 r. Urzędy dostały 31,7 tys. ofert pracy wobec 53,5 tys. rok wcześniej, czyli o ponad 40% mniej (wnp.pl).
- Sierpień 2026: przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw wyniosło 6367,8 tys., o 0,8% mniej niż przed rokiem.
- Wrzesień 2026: według szacunku MRPiPS bezrobotnych było 908,3 tys., o 42,2 tys. więcej niż we wrześniu 2025 r., a stopa wyniosła 5,8%. Między województwami rozpiętość sięgała od 3,8% w wielkopolskim do 9,3% w warmińsko-mazurskim.
Mniej ofert w urzędach i niższe zatrudnienie oznaczają, że znalezienie pracy jest trudniejsze niż przed rokiem.
Co daje rejestracja jako bezrobotny?
Najczęściej ubezpieczenie zdrowotne i pomoc w znalezieniu pracy: tak wskazało odpowiednio 40,2% i 39,8% badanych we wrześniu 2026 r. (MRPiPS).
Dlatego w rejestrze są też osoby, które rejestrują się dla ubezpieczenia, a BAEL liczy tylko tych, którzy aktywnie szukają pracy. Radzę nie sprowadzać rejestracji do zasiłku: ubezpieczenie liczy się od dnia rejestracji, jeśli brak innego tytułu. Jak działa ubezpieczenie zdrowotne bez pracy, opisuje osobny tekst.
Czy osoba bezrobotna dostaje pieniądze?
Nie każda. Zasiłek przysługuje tylko po spełnieniu warunków dotyczących wcześniejszej pracy i składek, a jego wysokość i okres zależą od przepisów. Aktualne warunki prawa do zasiłku dla bezrobotnych opisuje osobny tekst.
Kiedy traci się status bezrobotnego?
Najczęściej po podjęciu pracy. Wśród powodów wyrejestrowania są też:
- udział w aktywnych formach pomocy,
- nieutrzymywanie kontaktu z urzędem co najmniej raz na 90 dni,
- wniosek samego bezrobotnego.
Nowa ustawa zmieniła zasady utraty statusu z powodu braku kontaktu. Zasady 90 dni i skutki utraty statusu opisuje tekst o wyrejestrowaniu z urzędu pracy. Szczegóły statusu w konkretnej sytuacji potwierdza właściwy urząd pracy.
